مدیریت تأخیرات پروژه چیست؟ راهنمای شناسایی، تحلیل و کنترل تأخیر
فهرست مطالب
فهرست مطالب
تأخیر یکی از رایج‌ترین چالش‌ها در پروژه‌ها، به‌ویژه پروژه‌های عمرانی و صنعتی است. تغییرات طراحی، مشکلات تأمین، کمبود منابع، تأخیر در تصمیم‌گیری یا شرایط پیش‌بینی‌نشده می‌توانند باعث شوند فعالیت‌ها مطابق برنامه پیش نروند و تاریخ تکمیل پروژه تحت تأثیر قرار گیرد.
مدیریت تأخیرات پروژه با هدف شناسایی عوامل تأخیر، بررسی اثر آن‌ها بر برنامه زمان‌بندی و انتخاب اقدامات مناسب برای کنترل یا کاهش پیامدهای آن‌ها انجام می‌شود. مدیریت صحیح تأخیرات علاوه بر کنترل زمان، در مدیریت هزینه‌ها، منابع و مسائل قراردادی پروژه نیز اهمیت زیادی دارد.
مدیریت تأخیرات پروژه چیست؟
مدیریت تأخیرات پروژه مجموعه‌ای از اقدامات برای شناسایی، پایش، تحلیل و کنترل عواملی است که می‌توانند باعث انحراف پروژه از برنامه زمان‌بندی شوند. این فرآیند فقط زمانی که پروژه دچار تأخیر شده آغاز نمی‌شود؛ بلکه باید از مرحله برنامه‌ریزی، عوامل بالقوه ایجاد تأخیر نیز شناسایی و کنترل شوند.
در طول اجرای پروژه نیز وضعیت فعالیت‌ها با برنامه زمان‌بندی مقایسه می‌شود تا انحرافات زمانی در مراحل اولیه شناسایی شوند. اگر تأخیری ایجاد شده باشد، باید علت، مسئولیت و میزان اثر آن بر فعالیت‌های بعدی و تاریخ تکمیل پروژه بررسی شود.
بنابراین مدیریت تأخیرات را می‌توان ترکیبی از اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی دانست؛ یعنی از یک طرف احتمال ایجاد تأخیر کاهش پیدا کند و از طرف دیگر، در صورت وقوع تأخیر، اثر آن بر پروژه تا حد امکان کنترل شود.
تأخیر پروژه چیست؟
تأخیر پروژه زمانی رخ می‌دهد که یک فعالیت، مرحله یا کل پروژه نسبت به زمان پیش‌بینی‌شده در برنامه با عقب‌افتادگی مواجه شود. با این حال، هر عقب‌افتادگی در یک فعالیت لزوماً به معنای تأخیر در تاریخ نهایی پروژه نیست.
برای مثال، ممکن است یک فعالیت چند روز دیرتر از برنامه تکمیل شود اما به دلیل داشتن شناوری زمانی (Float)، تاریخ پایان پروژه را تغییر ندهد. در مقابل، تأخیر در فعالیتی که روی مسیر بحرانی قرار دارد می‌تواند مستقیماً تاریخ تکمیل پروژه را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، برای ارزیابی واقعی تأخیر نمی‌توان فقط اختلاف میان تاریخ برنامه‌ریزی‌شده و واقعی یک فعالیت را بررسی کرد. جایگاه فعالیت در برنامه زمان‌بندی، مسیر بحرانی، روابط بین فعالیت‌ها و اثر تأخیر بر تاریخ تکمیل نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
اهمیت مدیریت تأخیرات پروژه
تأخیر معمولاً فقط یک مسئله زمانی نیست. ادامه یافتن پروژه برای مدت بیشتر می‌تواند باعث افزایش هزینه‌های بالاسری، افزایش مدت استفاده از ماشین‌آلات و نیروی انسانی و ایجاد هزینه‌های اضافی برای عوامل پروژه شود.
از طرف دیگر، تأخیرات ممکن است زمینه ایجاد ادعاها و اختلافات قراردادی میان کارفرما، پیمانکار و سایر طرف‌های پروژه را فراهم کنند. در چنین شرایطی، مشخص کردن علت تأخیر، زمان وقوع و میزان اثر آن اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
مدیریت صحیح تأخیرات کمک می‌کند مشکلات زمانی زودتر شناسایی شوند، اثر آن‌ها بر مسیر بحرانی بررسی شود و در صورت امکان اقدامات اصلاحی پیش از افزایش انحراف انجام گیرند. همچنین مستندسازی مناسب رویدادهای تأخیری، اطلاعات لازم برای تحلیل‌های بعدی و بررسی مسئولیت طرفین را فراهم می‌کند.
انواع تأخیرات پروژه
تأخیرات را می‌توان بر اساس علت، مسئولیت و آثار قراردادی آن‌ها به دسته‌های مختلف تقسیم کرد. شناخت این دسته‌بندی به تحلیل دقیق‌تر تأخیر و تعیین نحوه برخورد با آن کمک می‌کند.
تأخیرات مجاز و غیرمجاز
تأخیر مجاز (Excusable Delay) معمولاً به تأخیری گفته می‌شود که ناشی از شرایطی خارج از مسئولیت پیمانکار باشد و بر اساس شرایط قرارداد بتوان برای آن تمدید مدت در نظر گرفت. برخی تغییرات ابلاغی کارفرما یا رویدادهای خارج از کنترل پیمانکار می‌توانند بسته به مفاد قرارداد در این گروه قرار گیرند.
در مقابل، تأخیر غیرمجاز (Non-Excusable Delay) معمولاً ناشی از عواملی است که مسئولیت آن‌ها بر عهده پیمانکار قرار دارد؛ مانند ضعف در برنامه‌ریزی، کمبود منابع ناشی از عملکرد پیمانکار یا تأخیر در انجام فعالیت‌هایی که در حوزه مسئولیت او بوده‌اند.
تشخیص مجاز یا غیرمجاز بودن تأخیر باید بر اساس قرارداد، اسناد پروژه و شرایط واقعی وقوع رویداد انجام شود و نمی‌توان صرفاً بر اساس نوع رویداد درباره آن تصمیم گرفت.
تأخیرات قابل جبران و غیرقابل جبران
در برخی تأخیرات مجاز، علاوه بر تمدید مدت پروژه ممکن است بر اساس شرایط قرارداد امکان مطالبه هزینه‌های مرتبط نیز وجود داشته باشد. این دسته معمولاً به‌عنوان تأخیرات قابل جبران (Compensable Delay) شناخته می‌شوند.
در مقابل، ممکن است یک تأخیر مجاز باشد و پیمانکار مستحق تمدید مدت شود، اما امکان دریافت هزینه اضافی بابت آن وجود نداشته باشد. این وضعیت به شرایط قرارداد و مسئولیت طرفین بستگی دارد.
بنابراین «مجاز بودن تأخیر» و «قابل جبران بودن آن» دو مفهوم یکسان نیستند و باید جداگانه بررسی شوند.
تأخیرات همزمان
تأخیر همزمان زمانی مطرح می‌شود که در یک دوره زمانی، بیش از یک رویداد تأخیری بر روند پروژه اثرگذار باشند و مسئولیت این رویدادها نیز ممکن است به طرف‌های متفاوتی مربوط باشد.
برای مثال، ممکن است در یک بازه، تأخیر در تحویل نقشه از سوی کارفرما همزمان با کمبود منابع اجرایی پیمانکار رخ دهد. در چنین شرایطی، تعیین اثر واقعی هر رویداد بر تاریخ تکمیل پروژه پیچیده‌تر خواهد شد.
بررسی تأخیرات همزمان نیازمند تحلیل دقیق برنامه زمان‌بندی، مسیر بحرانی، توالی رویدادها و اسناد پروژه است و نتیجه آن نیز تا حد زیادی به شرایط قرارداد و روش تحلیل تأخیرات بستگی دارد.
مهم‌ترین دلایل تأخیر در پروژه
تأخیر در پروژه معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست و در بسیاری از پروژه‌ها، مجموعه‌ای از مشکلات فنی، مالی، مدیریتی و اجرایی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر برنامه زمان‌بندی اثر می‌گذارند. شناسایی علت اصلی تأخیر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتخاب اقدام اصلاحی و تعیین مسئولیت تأخیر به منشأ آن وابسته است.
تغییرات محدوده و طراحی
تغییر در محدوده کار، اصلاح نقشه‌ها، تغییر مشخصات فنی یا اضافه شدن فعالیت‌های جدید می‌تواند برنامه زمان‌بندی اولیه را تحت تأثیر قرار دهد. این تغییرات گاهی باعث توقف فعالیت‌های در حال اجرا، دوباره‌کاری یا ایجاد فعالیت‌های جدید می‌شوند.
هرچه تغییرات دیرتر در پروژه اعمال شوند، احتمال اثرگذاری آن‌ها بر زمان و هزینه نیز بیشتر خواهد بود. به همین دلیل، تغییرات باید قبل از اجرا از نظر اثر زمانی بررسی و در برنامه پروژه منعکس شوند.
مشکلات تأمین مصالح و تجهیزات
تأخیر در خرید، ساخت، حمل یا تحویل مصالح و تجهیزات یکی از عوامل مهم عقب‌افتادگی پروژه‌هاست. این مسئله به‌خصوص درباره تجهیزاتی که زمان تأمین طولانی دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگر یک تجهیز برای فعالیتی در مسیر بحرانی موردنیاز باشد، تأخیر در تحویل آن می‌تواند مستقیماً تاریخ تکمیل پروژه را تغییر دهد. بنابراین برنامه تأمین باید با برنامه زمان‌بندی اجرایی هماهنگ باشد.
کمبود منابع و نیروی انسانی
اجرای فعالیت‌ها طبق برنامه به دسترسی مناسب به نیروی انسانی، ماشین‌آلات و سایر منابع وابسته است. کمبود نیروی متخصص، خرابی تجهیزات یا تخصیص نامناسب منابع می‌تواند سرعت اجرای فعالیت‌ها را کاهش دهد.
برنامه زمان‌بندی زمانی قابل اتکاست که منابع موردنیاز آن نیز در زمان مناسب در دسترس باشند؛ در غیر این صورت حتی یک برنامه دقیق نیز ممکن است در مرحله اجرا با انحراف مواجه شود.
مشکلات مالی و تأخیر در پرداخت‌ها
جریان مالی پروژه ارتباط مستقیمی با روند اجرا دارد. تأخیر در پرداخت صورت‌وضعیت‌ها، مشکلات تأمین مالی یا کمبود نقدینگی می‌تواند توان پیمانکار برای خرید مصالح، پرداخت دستمزدها و حفظ منابع اجرایی را کاهش دهد.
ادامه این وضعیت ممکن است سرعت اجرای پروژه را کاهش داده و تأخیرهای بیشتری در فعالیت‌های بعدی ایجاد کند.
ضعف برنامه‌ریزی و زمان‌بندی
برنامه زمان‌بندی غیرواقع‌بینانه، تعریف ناقص فعالیت‌ها، روابط منطقی نادرست یا برآورد نامناسب مدت فعالیت‌ها می‌تواند از همان ابتدا زمینه ایجاد تأخیر را فراهم کند.
برنامه زمان‌بندی باید متناسب با محدوده، روش اجرا و منابع پروژه تهیه شود و در طول اجرا نیز بر اساس اطلاعات واقعی به‌روزرسانی شود.
تأخیر در تصمیم‌گیری و تأییدات
در پروژه‌های عمرانی بسیاری از فعالیت‌ها به تأیید نقشه‌ها، مصالح، روش‌های اجرایی یا تصمیمات کارفرما و مشاور وابسته هستند. طولانی شدن این فرآیند می‌تواند فعالیت‌های وابسته را متوقف کند یا شروع آن‌ها را به تعویق بیندازد.
ثبت تاریخ ارسال مدارک، پاسخ‌ها و تأییدات در این موارد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در تحلیل تأخیرات می‌توان از آن‌ها برای مشخص کردن توالی رویدادها و اثر زمانی هر تصمیم استفاده کرد.
عوامل محیطی و شرایط پیش‌بینی‌نشده
شرایط نامساعد جوی، مشکلات پیش‌بینی‌نشده زمین، محدودیت‌های دسترسی، تغییر مقررات یا برخی رویدادهای خارج از کنترل عوامل پروژه نیز می‌توانند باعث تأخیر شوند.
اثر این عوامل باید بر اساس شرایط واقعی پروژه و مفاد قرارداد بررسی شود؛ زیرا وقوع یک رویداد خارجی به‌تنهایی به معنی ایجاد تأخیر مجاز یا تمدید مدت پروژه نیست.
پیامدهای تأخیر پروژه
پیامدهای تأخیر فقط به تغییر تاریخ پایان پروژه محدود نمی‌شوند. طولانی شدن مدت اجرا می‌تواند هزینه‌ها، بهره‌وری منابع و روابط قراردادی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و در پروژه‌های بزرگ پیامدهای قابل‌توجهی برای کارفرما و پیمانکار ایجاد کند.
افزایش هزینه پروژه
طولانی شدن پروژه می‌تواند هزینه‌های بالاسری کارگاه، نیروی انسانی، ماشین‌آلات، مدیریت پروژه و سایر هزینه‌های وابسته به زمان را افزایش دهد. همچنین افزایش مدت اجرا ممکن است پروژه را بیشتر در معرض تورم و افزایش قیمت مصالح و خدمات قرار دهد.
افزایش مدت پروژه
اگر تأخیر فعالیت‌ها بر مسیر بحرانی اثر بگذارد و امکان جبران آن وجود نداشته باشد، تاریخ تکمیل پروژه نیز جابه‌جا می‌شود. تأخیر یک فعالیت همچنین می‌تواند شروع فعالیت‌های وابسته را عقب بیندازد و اثر آن در بخش‌های مختلف برنامه گسترش پیدا کند.
ایجاد ادعا و اختلافات قراردادی
تأخیرات یکی از زمینه‌های مهم ایجاد ادعا میان طرف‌های پروژه هستند. پیمانکار ممکن است درخواست تمدید مدت یا جبران برخی هزینه‌های ناشی از تأخیر را مطرح کند و از طرف دیگر، کارفرما نیز ممکن است تأخیر را ناشی از عملکرد پیمانکار بداند.
در چنین شرایطی، مستندات پروژه، برنامه‌های زمان‌بندی و تحلیل علت و اثر تأخیر نقش مهمی در بررسی مسئولیت طرفین خواهند داشت.
کاهش بهره‌وری منابع
تأخیر می‌تواند نظم اجرای فعالیت‌ها را برهم بزند و باعث بیکاری یا استفاده نامناسب از نیروی انسانی و ماشین‌آلات شود. توقف و شروع مجدد فعالیت‌ها، جابه‌جایی مکرر منابع و اجرای فشرده کارها برای جبران عقب‌افتادگی نیز ممکن است بهره‌وری پروژه را کاهش دهد.
به همین دلیل، مدیریت تأخیرات باید علاوه بر تاریخ پایان پروژه، اثرات زمانی، مالی، قراردادی و اجرایی تأخیر را نیز در نظر بگیرد.
تحلیل تأخیرات پروژه چیست؟
تحلیل تأخیرات پروژه فرآیندی است که برای بررسی علت، زمان وقوع و میزان اثر رویدادهای تأخیری بر برنامه زمان‌بندی و تاریخ تکمیل پروژه انجام می‌شود. هدف این تحلیل فقط مشخص کردن تعداد روزهای عقب‌افتادگی نیست؛ بلکه باید تعیین شود کدام رویداد واقعاً باعث تأخیر در پروژه شده و اثر آن تا چه اندازه بوده است.
در پروژه‌های عمرانی، تحلیل تأخیرات می‌تواند برای بررسی درخواست تمدید مدت، ارزیابی ادعاهای قراردادی و تعیین مسئولیت طرفین مورد استفاده قرار گیرد. برای انجام تحلیل قابل اتکا نیز وجود برنامه زمان‌بندی مناسب و مستندات دقیق پروژه اهمیت زیادی دارد.
نقش برنامه زمان‌بندی در تحلیل تأخیر
برنامه زمان‌بندی یکی از مهم‌ترین مبناهای تحلیل تأخیرات است. برنامه مبنا یا Baseline وضعیت برنامه‌ریزی‌شده پروژه را نشان می‌دهد و به‌روزرسانی‌های دوره‌ای نیز مشخص می‌کنند پروژه در هر مقطع زمانی چه وضعیتی داشته است.
با مقایسه این اطلاعات می‌توان زمان وقوع رویدادهای تأخیری، فعالیت‌های تحت تأثیر و تغییرات ایجادشده در تاریخ‌های پروژه را بررسی کرد.
هرچه برنامه زمان‌بندی واقع‌بینانه‌تر و به‌روزرسانی‌های آن منظم‌تر باشند، امکان تحلیل دقیق‌تر تأخیرات نیز بیشتر خواهد بود.
ارتباط تأخیرات با مسیر بحرانی پروژه
یکی از مهم‌ترین موضوعات در تحلیل تأخیر، بررسی اثر رویداد بر مسیر بحرانی (Critical Path) است. همان‌طور که گفته شد، تأخیر در هر فعالیت الزاماً باعث تأخیر در تاریخ پایان پروژه نمی‌شود.
اگر فعالیت دارای شناوری کافی باشد، ممکن است بخشی از تأخیر بدون تغییر تاریخ تکمیل جذب شود. اما اگر رویداد تأخیری فعالیت‌های بحرانی را تحت تأثیر قرار دهد، احتمال جابه‌جایی تاریخ پایان پروژه بیشتر خواهد بود.
بنابراین در تحلیل تأخیرات، صرف وقوع یک رویداد کافی نیست و باید رابطه میان رویداد، فعالیت تحت تأثیر، مسیر بحرانی و تاریخ تکمیل پروژه مشخص شود.
مستندسازی تأخیرات پروژه
بدون مستندات مناسب، اثبات علت و اثر بسیاری از تأخیرات دشوار خواهد بود. به همین دلیل، ثبت منظم اطلاعات از ابتدای اجرای پروژه بخش مهمی از مدیریت تأخیرات است.
برنامه‌های زمان‌بندی و به‌روزرسانی‌های آن، گزارش‌های روزانه و ماهانه، مکاتبات، صورت‌جلسات، دستورکارها، تاریخ ارسال و تأیید نقشه‌ها، گزارش وضعیت منابع و مدارک مربوط به تأمین تجهیزات از جمله مستنداتی هستند که می‌توانند در تحلیل تأخیر مورد استفاده قرار گیرند.
نکته مهم این است که مستندسازی باید همزمان با اجرای پروژه انجام شود، نه اینکه پس از ایجاد اختلاف تلاش شود اطلاعات گذشته دوباره بازسازی شوند.
روش‌های مدیریت و کاهش تأخیرات پروژه
مدیریت تأخیرات فقط به تحلیل اتفاقاتی که در گذشته رخ داده‌اند محدود نمی‌شود. بخش مهم‌تر آن، شناسایی زودهنگام انحرافات و انجام اقداماتی است که از افزایش تأخیر یا انتقال آن به فعالیت‌های بعدی جلوگیری کنند.
اولین اقدام، پایش مستمر برنامه زمان‌بندی و مقایسه پیشرفت واقعی با برنامه مصوب است. اگر عقب‌افتادگی در مراحل اولیه شناسایی شود، گزینه‌های بیشتری برای اصلاح شرایط وجود خواهد داشت.
بسته به علت تأخیر، اقداماتی مانند افزایش یا جابه‌جایی منابع، اصلاح توالی فعالیت‌ها، تغییر روش اجرا، تسریع تأمین تجهیزات و هماهنگی بهتر میان عوامل پروژه می‌توانند برای کاهش تأخیر مورد استفاده قرار گیرند.
نکته مهم این است که اقدام اصلاحی باید بر اساس علت واقعی تأخیر و وضعیت مسیر بحرانی انتخاب شود؛ زیرا افزایش منابع یا فشرده‌سازی تمام فعالیت‌ها الزاماً باعث جبران تأخیر پروژه نمی‌شود.
برنامه جبرانی چیست؟
زمانی که پروژه نسبت به برنامه مصوب عقب افتاده باشد، ممکن است برای جبران بخشی از تأخیر و دستیابی به تاریخ هدف، برنامه جبرانی تهیه شود.
در برنامه جبرانی ابتدا فعالیت‌های مؤثر بر تاریخ پایان و مسیر بحرانی شناسایی می‌شوند و سپس راهکارهایی برای کاهش مدت یا اصلاح نحوه اجرای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود.
افزایش منابع در فعالیت‌های مؤثر، اجرای موازی برخی فعالیت‌ها در صورت امکان، تغییر روش اجرایی یا اصلاح توالی کارها از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در برنامه جبرانی بررسی شوند.
برنامه جبرانی باید واقع‌بینانه باشد. تعیین مدت‌های غیرقابل اجرا یا افزایش منابع بدون توجه به محدودیت‌های کارگاه ممکن است فقط برنامه‌ای بهتر روی کاغذ ایجاد کند، بدون اینکه تأخیر واقعی پروژه جبران شود.
نقش کنترل پروژه در مدیریت تأخیرات
واحد کنترل پروژه یکی از بخش‌های اصلی در شناسایی و تحلیل تأخیرات است. این واحد با به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی، بررسی درصد پیشرفت، تحلیل انحرافات و پایش مسیر بحرانی می‌تواند وضعیت زمانی پروژه را مشخص کند.
کنترل پروژه همچنین اطلاعات لازم برای بررسی اثر رویدادهای تأخیری، تهیه گزارش‌های مدیریتی و ارزیابی اقدامات جبرانی را فراهم می‌کند.
به همین دلیل، وظیفه کنترل پروژه صرفاً اعلام میزان عقب‌افتادگی نیست؛ بلکه باید مشخص شود تأخیر در کدام بخش ایجاد شده، چه اثری بر ادامه پروژه دارد و کدام فعالیت‌ها برای جلوگیری از افزایش آن نیازمند توجه بیشتری هستند.
نقش مدیر پروژه در کاهش تأخیرات
مدیر پروژه بر اساس اطلاعات حاصل از برنامه‌ریزی و کنترل پروژه، باید تصمیمات لازم برای مقابله با عوامل تأخیر را اتخاذ کند. هماهنگی میان تیم‌های اجرایی، کارفرما، مشاور و تأمین‌کنندگان در این زمینه اهمیت زیادی دارد.
تصمیم‌گیری سریع درباره مسائل اجرایی، پیگیری تأمین منابع، رفع موانع و تعیین اولویت فعالیت‌های بحرانی از اقداماتی هستند که می‌توانند مانع گسترش تأخیر شوند.
در واقع، کنترل پروژه اطلاعات و تحلیل لازم را فراهم می‌کند و مدیریت پروژه باید این اطلاعات را به تصمیم و اقدام اجرایی تبدیل کند.
اشتباهات رایج در مدیریت تأخیرات پروژه
یکی از رایج‌ترین اشتباهات، واکنش دیرهنگام به انحرافات برنامه زمان‌بندی است. اگر تأخیر زمانی جدی گرفته شود که بخش بزرگی از پروژه عقب افتاده است، امکان جبران آن بسیار محدودتر خواهد بود.
به‌روزرسانی نکردن برنامه زمان‌بندی، مستندسازی ضعیف، تمرکز صرف بر درصد پیشرفت، نادیده گرفتن مسیر بحرانی و تهیه برنامه‌های جبرانی غیرواقع‌بینانه نیز از اشتباهات متداول هستند.
اشتباه دیگر این است که هر عقب‌افتادگی به‌عنوان تأخیر در کل پروژه در نظر گرفته شود. برای ارزیابی صحیح باید اثر واقعی آن بر فعالیت‌های بعدی، شناوری و تاریخ تکمیل پروژه بررسی شود.
نتیجه‌گیری
تأخیر یکی از مهم‌ترین چالش‌های پروژه‌های عمرانی است و می‌تواند علاوه بر زمان، هزینه‌ها، منابع و روابط قراردادی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، مدیریت تأخیرات باید از مرحله برنامه‌ریزی آغاز شود و در تمام مدت اجرای پروژه ادامه داشته باشد.
شناسایی عوامل تأخیر، به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی، بررسی مسیر بحرانی، مستندسازی رویدادها و تحلیل اثر زمانی آن‌ها از پایه‌های اصلی مدیریت صحیح تأخیرات هستند. در صورت ایجاد عقب‌افتادگی نیز اقدامات اصلاحی و برنامه جبرانی باید بر اساس شرایط واقعی پروژه تدوین شوند.
در نهایت، مدیریت مؤثر تأخیرات زمانی اتفاق می‌افتد که پروژه فقط به دنبال ثبت میزان عقب‌افتادگی نباشد، بلکه بتواند علت آن را شناسایی کند، اثر آن را بر تاریخ تکمیل بسنجد و پیش از گسترش تأخیر، اقدام مناسب انجام دهد.
